Helder waarnemen & acceptatie

We gaan nu ons waarnemingsvermogen of onze opmerkzaamheid verder trainen. Als je het vergelijkt met een heldere of vage foto: dan gaan we hier trainen om meer megapixels te krijgen. Belangrijk hierbij is dat je voldoende stabiliteit in je meditatie hebt getraind door middel van de eerdere oefeningen. Neem dus zeker je tijd daarmee, vooraleer je aan deze module begint.

hoe creëren we als mens onze eigen subjectieve realiteit?

Waarom opmerkzaamheid of helder waarnemen trainen?

Dit is een belangrijk onderdeel van de mindfulness. We leren het proces te herkennen waarbij onze geest de objectieve externe realiteit met onze interne subjectieve realiteit vermengt.

Externe objecten die onze aandacht trekken, wekken vaak ook interne associaties op. Dit gebeurt zo subtiel en automatisch dat we het meestal zelf niet opmerken. Horen we tijdens onze meditatie bijvoorbeeld een vogelgeluid, dan kunnen we opmerken dat onze geest hier effectief het beeld van een vogel bij produceert. Of bepaalde geluiden die een subtiel gevoel van afkeer kunnen opwekken. Dit alles kunnen we bewust leren opmerken.

Waarom is het belangrijk dit te leren opmerken? Omdat deze interne objecten (gedachten, een gemoedstoestand, beelden …) soms ook vrij negatief en zwart getint kunnen zijn. Zeker als je al veel hebt meegemaakt in het leven. Ze leggen als het ware een zwarte sluier over onze waarneming heen. Dit kan in bepaalde mate onze waarneming zo beïnvloeden dat onze realiteit zwart gekleurd is. En dat we met een zwaardere gemoedstoestand door het leven gaan.

Dus bij het trainen van de opmerkzaamheid gaan we leren hoe we zelf die realiteit onbewust bijkleuren. Om zo uit onze eigen onzichtbare gevangenis te stappen.Door te zien hoe we zelf de externe realiteit mixen met onze gedachten, gaan deze sluiers hun kracht verliezen. Zo gaan we onszelf er beetje bij beetje van bevrijden. Het is eigenlijk heel eenvoudig. Bewustwording is de eerste stap.

En net daarom gaan we dit trainen. We gaan het eenvoudigweg leren zien zonder ertegen te vechten. Bij cognitieve gedragstherapie gaan we soms gedachten uitdagen door ze in vraag te stellen. Bij mindfulness gaan we helemaal niet in op deze gedachten. We zien ze niet als representaties van de realiteit. We zien ze enkel voor wat ze zijn, producties van onze geest. En niet meer dan dat.

Ook als je geen zwartkijker bent, is het goed om opmerkzaamheid te trainen. Door dit te trainen kan je de realiteit veel helderder in al haar nuances en kleuren waarnemen. Je kan de rijkdom van je leven gaan herontdekken alsof het volledig nieuw is! Zo kan je je leven nog meer ten volle leven en proeven!

acceptatie = zijn met wat er is, precies zoals het is

De oefeningen in deze module zijn doorspekt met ‘acceptatie’. De dingen zien zoals ze zijn, zonder ertegen te vechten, zonder er dingen aan toe te voegen, zonder ze groter of kleiner te maken, zonder ze te analyseren, zonder welke toevoegingen van onze geest dan ook. Er gewoon bij zijn en bij blijven. Acceptatie betekent eigenlijk gewoon de dingen ervaren zoals ze zijn, omdat ze er zijn. We gaan er net heel dicht bij gaan staan en ze direct ervaren.

Soms willen we van dingen af. Maar op die manier gaan we ze net fixeren en zetten we ze vast, waardoor ze ons blijven achtervolgen. Door met acceptatie waar te nemen, gaan we hieraan voorbij. We leren terug zoals een kind niet-oordelend en verwonderend waar te nemen, nog voor we de dingen een naam geven. Zoals een nieuwsgierige wetenschapper leren we naar de objectieve realiteit te kijken, los van onze overtuigingen ervan. Hierdoor gaan we onszelf van fixaties bevrijden en zijn we in staat de realiteit met een frisse geest rechtstreeks waar te nemen.

Dit doen we ook bij onaangename ervaringen. We gaan het normale vermijdings- of verdringingsproces  (dé eerste stap richting psychopathologie) omkeren. Hierdoor kunnen we vrijer in het leven staan. Weliswaar met lijden, want dat is onvermijdelijk. Maar zonder daarbij nog eens extra lijden ‘van het lijden’ daar bij te creëren.