Ontdek je automatische piloot!

Zoals je in de oefeningen in het dagelijks leven van de oefeningenreeks ‘de aandacht trainen’ misschien hebt opgemerkt, verandert het doelbewust richten van je aandacht op iets, je beleving ervan. Het kan je ervaring verrijken, de aard ervan veranderen, je bewust maken van dingen waar je je niet van bewust was. Deze oefeningen leren ons via ondervinding dat we op auto-pilot heel veel van de ervaring missen en we niet bewust zijn van wat er gebeurt. Via bewuste aandacht ontdekken we aspecten die ons anders ontgaan, zowel goede als slechte. Als je de goede mist, mis je de rijkdom van het leven. Als je de slechte mist, betekent dit dat je daar geen gepaste actie op kunt ondernemen. Als je ze wel ziet, krijg je een keuzemogelijkheid over hoe je ermee om kan gaan.

Heb je de automatische piloot bij jezelf al opgemerkt? In de auto rijden we soms kilometers lang op automatische piloot, zonder dat we ons echt bewust zijn van wat we doen. Als we eten, onze tanden poetsen, de deur openen of een gesprek hebben, zijn we meestal afgesteld op automatische piloot. Het zou dan ook moeilijk zijn als we bij elke handeling opnieuw moeten nadenken. Deze automatische piloot is dus zeer waardevol in ons leven.

Naast de voordelen heeft deze automatische piloot ook heel wat nadelen. Soms ‘rijden’ we een groot stuk in ons leven zonder het echt te weten, zonder de rijkdom van dit unieke moment op te merken. We hebben geen besef van de enorme impact van het denken/verleden op onze ervaring: die associatieketens, gedachten, die kleuren onze ervaring in het hier en nu, en soms kan dat heel grijs en druilerig zijn!

Mindfulness is ook: opmerken dat onze geest verschuift naar oude gewoontes of op automatische piloot begint te draaienDat is het confronterende aan mindfulnesstraining: dat we in de eerste plaats ontdekken hoe weinig controle we hebben over de geest en hoe vaak onze geest gaat verwijlen in het verleden of de toekomst of negatieve voorstellingen, angstige verwachtingen, waardoor we veel van de directe ervaring van het heden gaan missen.

Vaak zien we dingen rondom ons en starten we onmiddellijk en automatisch met het maken van interpretaties, verzinnen van verhalen en scenario’s. Zonder dat we het beseffen reageert ons denken met allerlei automatische reacties: commentaren, interpretaties, theorieën, emoties…. Deze gaan de rijkdom van dit unieke moment, met al zijn potentieel versluieren. Deze automatische gedachten en reacties hebben soms een negatieve invloed op onze stemming en induceren stress. Deze reacties kunnen ook gewoonten worden. Buiten onze bewuste wil worden specifieke gedachten, emoties en sensaties in ons opgewekt.

Oefening:     ontdek de komende week (of weken) je automatische piloot!

Het is even waardevol om beide op te merken: je kan heel bewust in het hier en nu zijn en ook heel bewust opmerken wat er allemaal in onze geest aan het gebeuren is en de impact die dit op ons heeft. Zo ontdekken we de krachtige impact van onze geest op onze dagdagelijkse ervaring. Als je de hele dag loopt te piekeren, kan je dit opmerken en zien hoe dit je ervaringen versluiert. Als onze automatische piloot aan het stuur zit op momenten van ‘stress’, dan riskeren we meegenomen te worden in een negatieve spiraal die nog meer lijden veroorzaakt dan aanvankelijk aanwezig is. De gebeurtenissen rondom ons gaan dan oude gedachtepatronen, emoties, en lichamelijke gewaarwordingen activeren die ons nog meer naar beneden halen. Of een angstige geest gaat worst-case scenario’s projecteren die je nog meer angstig maken. 

Met de drie minuten adempauze, kan je zowel je innerlijke reacties als het hier en nu rondom je leren opmerken in je dagelijkse leven, zonder je te laten meesleuren in een negatieve spiraal. 

Je geeft er namelijk ruimte aan zowel je innerlijke ervaringen als het hier en nu rondom je. Via de tussenstap van aandacht voor de adem, leer je telkens opnieuw je stress opmerken en ruimte geven, zonder die vast te houden.

Naar de volgende oefening